Voor aanvang van zijn jaarlijkse wijkbezoek aan de Utrechtse krachtwijk Kanaleneiland ontving minister van der Laan vandaag het eerste exemplaar van de voortgangsrapportage (mei 2009) en de monitor Krachtwijken (2009) uit handen van wethouder Bosch. De rapportage laat zien in hoeverre de aanpak op schema ligt: nagenoeg alle projecten en maatregelen in de wijken Kanaleneiland, Zuilen-Oost, Ondiep, Overvecht en Hoograven zijn de afgelopen maanden van start gegaan.
De monitor toont de
eerste voorzichtige meetbare effecten en die zijn positief. Extra aandacht
dient de komende tijd uit te gaan naar economie en de ontwikkeling van
maatschappelijk vastgoed.
Voortgangsrapportage: de aanpak
In de vijf Utrechtse krachtwijken zijn nagenoeg alle projecten uit de
wijkactieplannen in uitvoering. Het idee van de aanpak is dat fysieke
maatregelen hand in hand gaan met sociale maatregelen: het verbeteren van de
wijk gebeurt zoveel mogelijk in combinatie met het verbeteren van het
perspectief van de bewoners zelf.
De voortgangsrapportage beschrijft heel precies de status
van de projecten per wijk. In het algemeen kunnen we
stellen dat kinderen meer kansen wordt geboden op het gebied van
vrijetijdsbesteding en onderwijs. Ook krijgen zij sneller en intensievere hulp
bij dreigende problemen. In antwoord op signalen uit jeugdadviesteams
of zorgnetwerken, wordt extra begeleiding geboden aan multiproblemgezinnen.
Het activeren van jongeren gebeurt veelal door de inzet van leerwerktrajecten,
maar ook door streetcornerwork en het aanbieden van
vrijetijdsbesteding en culturele activiteiten. Overlastgevende jongeren krijgen
een individuele aanpak door politie en het openbaar ministerie: repressie en
preventie/nazorg gaan gelijk op. Daarnaast zijn ook de projecten op het gebied
van opvoedingsondersteuning goed op gang gekomen.
In alle wijken zijn nu straatcoaches actief. Corporaties
hebben geïnvesteerd in beheer en toezicht via video-intercoms en camera's en
het inzetten van extra buurtbeheerders. De taskforce
Woninginbraken van gemeente en corporaties gaat de uitvoering van preventieve
maatregelen de komende tijd versneld doorzetten.
Activiteiten als ontmoetingsflats, buurthuiskamers,
portieken en binnenterreinen brengen bewoners bijeen om elkaar beter te leren
kennen en de sociale cohesie te versterken. Ook worden vormen van community-art (burgerjournalistiek, wijkkoren) ingezet om
door middel van culturele activiteiten de betrokkenheid bij elkaar en de eigen
omgeving te vergroten. Er is – met name in de
preventieve sfeer – aan gezondheid gewerkt. Ook worden bewoners nauw betrokken
bij het initieren of doorvoeren van kleine ingrepen
in de openbare ruimte.
Op het gebied van werkgelegenheid zijn de plannen minder
vlot tot stand gekomen. In plaats van activeringscentra zullen de komende tijd
in alle wijken activeringsteams hun intrede gaan maken. Daarnaast heeft de
voorziening Wijk in bedrijf de afgelopen tijd in alle krachtwijken activiteiten
uitgevoerd en zal de komende tijd de samenwerking met de partners verstevigd
worden.
Tot slot is er hard gewerkt aan bewonersparticipatie. Er is
een groot aantal bewonersinitiatieven tot stand gekomen en de corporaties
stelden in alle wijken kleinschalige ruimten beschikbaar om ruimte te geven aan
activiteiten. In een aantal wijken worden ‘aanjagers’ ingezet om ideëen bij bewoners op te halen. In Kanaleneiland
rijdt er zelfs een bus rond: het Initiatievenloket.
Knelpunten waar de komende tijd meer aandacht naar uit moet
gaan: activiteiten op het gebied van werk en economie en het realiseren
van maatschappelijk vastgoed zoals multifunctionele accomodaties
en ouderlokalen.
Monitor Krachtwijken: de effecten
De monitor Krachtwijken is bedoeld om de effecten van de aanpak te volgen. De
ontwikkelingen zijn over het geheel genomen positief. Kanaleneiland
en Hoograven zijn de wijken waar geen enkele indicator de verkeerde kant
opgaat. De andere wijken laten een gevarieerder beeld zien, waarbij meer
indicatoren een gunstige dan een ongunstige ontwikkeling laten zien. In alle
wijken stijgt de toekomstverwachting.
Negatieve ontwikkelingen zijn er ook. De verdere stijging van
buurtonveiligheidsgevoelens en de geringe afname van jongerenoverlast in Zuilen-Oost, woninginbraak in Overvecht en de toename van
autokraak in Ondiep. Verdere aandachtspunten zijn de intensief ervaren
jongerenoverlast in Overvecht en Kanaleneiland.
De gesignaleerde ontwikkelingen kunnen slechts in beperkte
mate toegeschreven worden aan de aanpak Krachtwijken. De maatregelen
zijn vaak pas in september 2008 van start gegaan en een substantieel deel van
de meting is in het najaar 2008 al verricht. Maar de plannen sluiten nauw aan
op bestaand beleid op het gebied van jeugd, veiligheid, werk, wonen en
leefbaarheid. Deze activiteiten strijken zich uit over een periode van jaren.
De uitkomsten zeggen dus iets over de effecten van de inspanningen op al deze
gebieden en bieden een handreiking voor bijsturing of de noodzaak tot het
zoeken naar andere oplossingen.