Vechtkrant, 30 april 2010

Dossier: Wijkenaanpak landelijk

Mèt bewoners balanceren en het verschil maken

De vier functies van de wijkprofessional

We kennen hem, de beroepskracht in de wijk die het verschil maakt. Het is een ankerpunt waarvan bewoners zeggen: die is van ons en daar heb je wat aan. Het zijn professionals die werken vanuit de behoeften van bewoners. Het zijn de schakels in de buurt.

Mensen met een gezicht

Wijkprofessional worden ze nooit genoemd. Het zijn mensen met een gezicht en een functie. Het zijn Jorden de jongerenwerker, Anneke de opbouwwerker, Jamal de huismeester, Klaas van de plantsoenendienst en wijkagent Moniek.

Iedereen kan feilloos benoemen wanneer zo iemand een verschil maakt in een buurt. “Daar heb je wat aan”, zeggen bewoners dan. Zoals Pieter Winsemius, oud minister en lid van de Wetenschappelijke Raad van het Regeringsbeleid bij de huismeester het voorbeeld aanhaalt van het balanceren van een hockeystick op een vinger. “De hockeystick is de samenleving, de buurt. Die vaardigheid om informatie rechtstreeks om te zetten in handelen, de hockeystick hoog te houden, daar zit het in. Als goede huismeester moet je permanent corrigeren, direct contact hebben met de onderhoudsdienst. Gaat dat niet goed, dan valt de stick. En valt de stick vier keer, dan haken bewoners af.”

 

Duurzame relaties, duurzame oplossingen

Maar er is meer dan alleen goed vakmanschap. Dat weet iedereen. De gemeente Utrecht en de uitvoerders van het welzijnswerk realiseren zich dit terdege. Onlangs hebben zij dit vastgelegd in de notitie ‘Vernieuwend Welzijn in Utrecht’. Deze notitie gaat over de agenda van de toekomst in de gemeente Utrecht.

In Vernieuwend Welzijn wordt gesproken over de makelaarsfunctie van het welzijnswerk. De welzijnswerker in de buurt moet een sociaal makelaar in de wijk worden.

Daarbij worden vier functies genoemd. Deze functies zijn niet specifiek voor het welzijnswerk. En kunnen, met accentverschillen, ook vertaald worden naar andere professionals met een wijkfunctie. Zoals woningcorporaties, de politie en de gemeente.

De eerste functie is heel fundamenteel. Het gaat om signaleren: de onmisbare ogen en oren in de buurt. Vaak wordt over het hoofd gezien hoe belangrijk deze functie is.

Voor goed signaleren moet de professional er zijn. Het gaat dan niet om af en toe een bezoek, maar écht aanwezig zijn. Bewoners zien dit belang wel, maar ruimte hiervoor sneuvelde in het verleden maar al te vaak door bezuinigingen of reorganisaties. Het is goed dat hiervoor nu wel erkenning is.  

Bij het tweede aspect gaat om een band opbouwen voor langere tijd. In en met de wijk. Bewoners moeten de professional leren kennen. Alleen met duurzame relaties kan je ook duurzame oplossingen bewerkstellingen.

Voor het opbouwen van een duurzame band met bewoners is het proces belangrijk. Zo wordt vertrouwen gecreëerd. Vertrouwen is een diepte investering in de toekomst. Zie hier het derde, niet te verwaarlozen aspect van de wijkprofessional.

 

De zwaluw die de lente aankondigt

Tenslotte moet de hockeystick in termen van Winsemius, hoog gehouden worden. Een duurzaam resultaat en zichtbaar voor iedereen. Deze vierde functie van de sociaal makelaar gaat om meer dan eenmalig simpel reparen of opruimen. Het vereist dan ook dat de wijkprofessionals elkaar vanuit hun eigen perspectief scherp houden. En niet gaan voor de makkelijke weg, het ingesleten belang van de politie, de corporaties, gemeente of welzijnsorganisatie.

De wijkprofessional als sociaal makelaar vereist een opwaardering van het werken in de wijk. Het is een uitdaging voor organisaties om dit werk weer centraal te stellen, in status en waardering, en ook nog de randvoorwaarden te verbeteren. Alleen zo behoudt je goede mensen voor de wijk.

Bewoners kunnen de resultaten van de wijkprofessional aangeven en vertellen. Ook kan je het gewoon zien door te kijken naar eenvoudige signalen waarvan iedereen vindt dat die het teken zijn van een verbetering: de zwaluw die de lente aankondigt.

 

Uiteindelijk zullen Jordan, Anneke, Jamal, Moniek en Klaas in beeld moeten komen omdat zij mét bewoners het verschil maken. Wat zij doen, hoe zij dit doen en wat dan het verschil is wat zij met bewoners maken brengt de Vechtkrant de komende periode in beeld.

 

Bronnen

(1) De Goed Huismeester, een  uitgave van Stadgenoot, de Key en Aramis (2009)

(2) Vernieuwend Welzijn in Utrecht, een uitgave van de gemeente Utrecht (2010)

(3) De sociale cohesie voorbij, actieve burgers in achterstandwijken, Bas van Stokkom en Nelleke Toenders (2009)

 

[CT]