Het ‘Woningbouwprogramma 2005-2009/2010’ (“Bouwen aan Wonen”) is een uitwerking van de ambities uit het collegeprogramma, mede in het licht van afspraken met andere overheden, corporaties en marktpartijen. In het programma ligt het accent op verhoging van de productie, daarbinnen is aandacht voor de sociale woningbouw en de bouw van starters- en studentenwoningen. In het ‘Actieprogramma Koopstarters’ doet het college voorstellen om het voor starters op de woningmarkt makkelijker te maken aan een betaalbare koopwoning te komen.

Ambitie: 13.900 woningen klaar voor 2010

Het woningbouwprogramma bestaat uit nieuwbouw die voor 2010 opgeleverd kan worden. De ambitie van het college ligt hoog: er wordt een uiterste inspanning gedaan om samen met bouwende partijen in de periode 2006 t/m 2009 13.900 woningen opgeleverd te krijgen. Daarvan komen 8.400 woningen in Leidsche Rijn en 5.500 in bestaand stedelijk gebied. Een verdere verhoging van de woningproductie acht het college niet mogelijk.

Extra sociale woningbouw

Binnen de huidige plannen kan de doelstelling gehaald worden om 40% van de nieuwbouw in de categorie ‘sociale huur en sociale koop’ te realiseren. De verhoging van het tempo en het realiseren van dit percentage leidt er toe dat de doelstelling om extra sociale woningbouw te realiseren in belangrijke mate gehaald wordt. Naar verwachting vermindert daarmee de druk op de goedkope voorraad en worden de wachttijden voor sociale woningen korter. Het blijkt echter niet mogelijk om daar bovenop nog eens 1.000 extra sociale woningen toe te voegen in deze collegeperiode. Voor de lange termijn (vanaf 2010) worden de mogelijkheden voor extra sociale woningbouw verder verkend, tegen de achtergrond van de noodzaak voor meer sociale woningbouw en een evenwichtige balans tussen stad en regio.

Ook wordt gewerkt aan betere spreiding van betaalbare woningen over de stad. De plannen komen tegemoet aan de wens om in de wijken Oost en Noordoost 1.250 sociale woningen te bouwen, waarvan 1.000 studenteneenheden. In deze twee wijken zijn projecten gepland voor ruim 1.400 sociale woningen en eenheden. Op wat langere termijn zijn er meer mogelijkheden voor sociale woningbouw aan de oostkant van de stad.

Ruim 1.800 extra studentenwoningen

De doelstelling om 1.820 studenteneenheden te bouwen tot 2010 kan worden gehaald, in het uitvoeringsprogramma zijn projecten opgenomen voor samen 1.864 eenheden. Daarnaast koopt de SSH jaarlijks een aantal eenheden aan ten behoeve van studentenhuisvesting en worden veel vrijkomende panden benut voor tijdelijke studentenhuisvesting. De wachttijden voor studentenhuisvesting lopen nu al terug, het tekort aan studentenwoningen daalt de komende jaren flink.

Meer kansen voor starters

Utrecht kent meer dan 52% éénpersoonshuishoudens en een relatief jonge bevolking. Dit brengt een grote vraag naar huisvesting voor starters met zich mee. In het aparte ‘Actieprogramma voor de Utrechtse Koopstarters’ doet het college voorstellen om het voor starters gemakkelijker te maken een koopwoning te vinden. Het aanbod hiervoor is in Utrecht beperkt en de prijzen zijn hoog. De maatregelen richten zich daarom zowel op verruiming van het aanbod als op de financiële bereikbaarheid voor starters. Als ondersteunende maatregel komt er een aparte website met het Utrechtse woningaanbod voor starters.

Meer woningen beschikbaar voor doelgroep

In het Utrechtse woningbouwprogramma 2006-2009 zijn 1.600 koopwoningen (dus gemiddeld 400 per jaar) opgenomen die bereikbaar zijn voor starters, dat wil zeggen woningen met een prijs tot € 181.512. Voor de programmering van woningen vanaf 2010 worden de mogelijkheden bekeken om de jaarlijkse productie van goedkope koopwoningen verder te verhogen. Ook door verkoop van bestaande huurwoningen kan er meer aanbod beschikbaar komen voor koopstarters. De gemeente wil daarom met corporaties aanvullende afspraken maken over de verkoop van bestaande huurwoningen. Tenslotte wil het college de regels voor toewijzing van nieuwe woningen (tot € 181.512) zodanig aanpassen, dat deze voor een deel bij voorrang aan starters worden toegewezen.

Financiële bereikbaarheid

De ‘starterslening’ en ‘vormen tussen huur en koop’ zijn instrumenten om de financiële bereikbaarheid van koopwoningen voor de doelgroep te vergroten. De Utrechtse starterlening is in 2003 ingevoerd, de gemeente verwacht de komende periode jaarlijks 100 aanvragen. Het college stelt voor 2007 een budget van € 1,8 miljoen beschikbaar voor de starterslening. Als dit budget onvoldoende blijkt, wordt er extra geld voor gezocht.

In het collegeprogramma is het voornemen opgenomen een experiment aan te gaan met sociale koopwoningen, waarbij bewoners een huis kunnen kopen dat voor 50% wordt gefinancierd door de corporatie en voor 50% door henzelf. De Utrechtse corporaties hebben inmiddels aangeboden om 600 woningen in tussenvormen te realiseren. Het college wil op dit aanbod ingaan en concrete voorstellen uitwerken, met name voor de herstructureringswijken.