De ontwikkeling van nieuwe woningen, kantoren- en bedrijventerreinen, leidt in de meeste gevallen tot een forse toename van de mobiliteit. De gevolgen van de verkeerstoename voor de bereikbaarheid, leefbaarheid en veiligheid, worden in beeld gebracht ter ondersteuning van de keuze en de inrichting van nieuwe locaties en noodzakelijk investeringen in infrastructuur.
Het doel van de mobiliteitsscan is om eerder en
gedetailleerder zicht krijgen op mobiliteitseffecten. Kennisplatform
Verkeer en Vervoer (Programma Ruimte & Mobiliteit) ontwikkelt de
Mobiliteitsscan, een landelijk instrument waarmee provincies, stadsregio’s en
gemeenten de mobiliteitseffecten van ruimtelijke plannen in een vroeg stadium
in kaart kunnen brengen en hierop kunnen anticiperen met passende maatregelen.
Het Bestuur Regio Utrecht (BRU) heeft de primeur: daar is vorige week een pilot gestart om het instrument in de praktijk te testen.
Pilot Regio Utrecht
De Utrechtse pilot richt zich in eerste instantie op nieuw te
ontwikkelen kantoorlocaties, met name vanwege
de grote concentratie van mensen en daarmee samenhangende mobiliteit. De
ontwikkeling van nieuwe kantoorlocaties is één van de ruimtelijke opgaven van
het BRU. In het Regionaal Structuur Plan (RSP
2005-2015) zijn de locaties opgenomen waar uitbreiding van kantoren kan
plaatsvinden in de periode tot 2015.
In het uitvoeringsprogramma RSP hebben de gezamenlijke
gemeenten per locatie de omvang vastgesteld. Daarbij is
afgesproken dat de mobiliteitseffecten nog nader onderzocht zullen worden. De
scan kan tevens een hulpmiddel zijn in het kader van het regionaal
vestigingsbeleid (‘het juiste bedrijf op de juiste plek’) dat wordt opgenomen
in de nieuwe Regionaal Economische Ontwikkelingsstrategie (REOS).
Met de Mobiliteitsscan kunnen de negen gemeenten de effecten
in beeld brengen van de nieuwe locaties op de mobiliteit en de belasting van de
lokale en regionale verkeersinfrastructuur. Enerzijds gaat het om de
inhoudelijke aspecten: welke mobiliteitsaspecten worden in de scan betrokken,
welke gegevens zijn daarvoor beschikbaar, moet er aanvullende informatie
gegenereerd worden? Anderzijds kent de pilot ook een procesmatig leerdoel, namelijk:
de toegevoegde waarde van het proces waarin de belangen van verschillende
disciplines (Ruimtelijke ordening/ Economische Zaken/ Verkeer & Vervoer)
uit de gezamenlijke gemeenten worden ingebracht. In het
oefenen met de Mobiliteitsscan is het van belang dat er een compleet, en voor
de gemeenten bruikbaar mobiliteitsbeeld ontstaat. Vervolgens zal de aandacht
verplaatst worden naar de interpretatie van de uitkomsten van de scan en de
consequenties die dat met zich mee kan brengen. Afhankelijk van de resultaten
van deze vingeroefening, zal bekeken worden of, en zo ja, de uitkomsten van de
Mobiliteitsscan in de besluitvorming zullen worden opgenomen. De
eerste resultaten worden begin juni 2007 verwacht. Als de Utrechtse pilot slaagt kan de
Mobiliteitsscan op grotere schaal worden toegepast, zoals bij de ontwikkeling
van nieuwe locaties en uitbreiding van functies zoals grootschalige
detailhandel en voorzieningen.
Mobiliteitsscan
Het Programma Ruimte &
Mobiliteit ontwikkelt de Mobiliteitsscan. Bij de mobiliteitsgevolgen van
ruimtelijke ontwikkelingen gaat het zowel om de locatiekeuze (welke
locatie is het meest geschikt) als om de invulling en inrichting van
locaties (omvang en type bedrijvigheid, aantal en soort woningen). Deze
ruimtelijke keuzes hebben een forse invloed op de ontwikkeling van de
mobiliteit en de plekken waar deze groei zich voordoet. De Mobiliteitsscan
maakt het mogelijk om deze effecten op een transparante wijze in kaart te
brengen. Met de Mobiliteitsscan kan een initiatiefnemer aantonen dat op een
zorgvuldige wijze naar de mobiliteitsaspecten is gekeken en dat daarbij
rekening is gehouden met de inbreng en de belangen van verschillende betrokken
partijen. De Mobiliteitsscan loopt vooruit op de nieuwe rol die provincies en
stadsregio’s krijgen in de nieuwe Wet Ruimtelijke Ordening. In diverse
regionale en provinciale plannen (RSP’s, RVVP’s en PVVP’s) wordt de toepassing
van een Mobiliteitsscan (ook wel ‘Mobiliteitstoets’ genoemd) reeds
voorzien. De Mobiliteitsscan kan zowel worden toegepast door regionale en
provinciale overheden, als door gemeenten en particuliere ontwikkelaars.
Programma Ruimte &
Mobiliteit
Het Programma Ruimte &
Mobiliteit is een programma van het Kennisplatform Verkeer en Vervoer (KpVV), in samenwerking met het Nirov,
CROW en Vereniging STADSWERK Nederland. Het Programma Ruimte &
Mobiliteit is in het leven geroepen om decentrale overheden te ondersteunen bij
het effectief vormgeven en uitvoeren van een samenhangend beleid voor
ruimtelijke ordening en mobiliteit.