Succes- en faalfactoren in de herstructurering

Creëer kansen voor de huidige bewoners

Welke factoren zorgen er voor dat een herstructureringsproces succesvol verloopt? Die vraag staat centraal in een onderzoek dat door Stade Advies is uitgevoerd. Op donderdagmiddag 19 april presenteerde onderzoeker dr. Ellen van Beckhoven de resultaten van het onderzoek aan professionals uit de stedelijke vernieuwing.

Volgens Ellen van Beckhoven vergroot vooral een verbetering van de samenwerking tussen gemeente, corporatie en projectontwikkelaars de kans op een succesvolle herstructurering. Daarnaast leidt ook een verbetering van de participatie van bewoners tot winst op dit terrein. Dat deze conclusies niet tot vernieuwende inzichten leiden wordt door Van Beckhoven onderschreven. Zorgwekkend is wel dat we niks doen met de kennis die we al bezitten. Blijkbaar is de praktijk weerbarstiger dan de theorie.

Gevoel van urgentie

Jozet van Sloten is als beleidsmedewerker betrokken bij de herstructurering van het Amsterdamse stadsdeel Osdorp. Volgens haar is het van belang dat er een gezamenlijk gevoel van urgentie is bij alle betrokkenen. De noodzaak voor verbetering moet door alle partijen gedeeld worden. Dat is een goede basis om verder met elkaar samen te gaan werken. Wat je vooral niet moet doen is je ten doel stellen de bevolkingssamenstelling van een wijk te veranderen. Dan zeg je eigenlijk tegen de bewoners dat ze weg moeten. Wat je wel moet doen is kansen creëren voor bewoners die er wonen.

Perspectief voor bewoners

Pieter Buisman, gebiedsmanager in ondermeer Overvecht, ondersteunt de gedachte dat er perspectief geboden moet worden aan de zittende bewoners. Het gaat dan niet alleen om de fysieke aanpak, maar ook om een gelijktijdige sociale aanpak. In gesprekken met de bewoners moeten de wensen van die bewoners geïnventariseerd worden. In Overvecht gaat dat gebeuren in een zogenaamd ‘woonkansenonderzoek’. Op basis van die uitkomsten moet er geïnvesteerd gaan worden in jeugd, leefbaarheid, veiligheid, werk en gezondheid.

Draagvlak

Mariëtte Hanekamp, procesmanager stadsontwikkeling in Den Haag, vertelt dat de herstructurering in Den Haag goed verloopt. De gemeente, corporaties en projectontwikkelaars hebben gezamenlijk de noodzaak tot verbetering onderkend. Ze stellen het gezamenlijke belang om de wijk te verbeteren boven hun individuele belangen. In Den Haag wordt gewerkt met een model met meerdere niveaus. Er zijn visies en plannen op stedelijk niveau, op stadsdeelniveau, op wijkniveau en op complexniveau. Om de plannen op complexniveau uit te kunnen voeren is draagvlak van een meerderheid van de bewoners noodzakelijk. Tot nu toe is het nog niet voorgekomen dat het benodigde draagvlak niet behaald werd.

Ron Onverzaagt, directeur van Mitros Wonen Utrecht, vraagt zich af wat het voor een plan op wijkniveau betekent als er op complexniveau onvoldoende draagvlak is voor de aanpak van de woningen. Om met dergelijke situaties om te kunnen gaan is een bepaalde mate van flexibiliteit in het plannen op hogere niveaus noodzakelijk. Als die flexibiliteit maximaal is gebruikt en er bestaat nog steeds geen overeenstemming over de plannen moet de politiek zich uitspreken over de ontstane situatie.