Wat gaat er eigenlijk goed bij de herstructurering in Utrecht? En wat kan beter? Stade Advies heeft een groot aantal professionals geïnterviewd, die vanuit woningcorporaties en gemeente actief zijn in de stedelijke vernieuwing. De belangrijkste aanbevelingen uit het onderzoek zijn: er is betere ondersteuning voor bewonersgroepen gewenst, meer maatwerk bij het creëren van draagvlak en meer aandacht voor herhuisvesting.
Vanaf 2001 is de stad Utrecht bezig met de omvorming en uitbreiding
van het woningbestand door sloop, nieuwbouw en renovatie. Deze herstructurering
is bekend als ‘Utrecht Vernieuwt’. Op 10 november is het rapport ‘Werken aan
een leefbare stad’ verschenen. Dit rapport over de ontwikkelingen binnen
‘Utrecht Vernieuwt’ is geschreven door Claartje Sadée,
adviseur bij Stade Advies. Zij heeft verschillende professionals van gemeente
en woningcorporaties die actief zijn binnen ‘Utrecht Vernieuwt’ geïnterviewd
over de herstructurering. In het interview is gevraagd: Wat gaat goed? Wat kan
beter?
Er worden veel onderwerpen en aanbevelingen in het rapport belicht.
We halen hier de punten uit die voor Utrechtse bewoners het meest van belang
zijn.
Keurslijf of spelregels
Sommige geïnterviewden ervaren de huidige afspraken over inspraak
en bewonersparticipatie als keurslijf. Er blijft voor hen weinig vrijheid over
om bewoners op andere manieren te informeren en te betrekken. Woningcorporaties
zien dat het voor bewonersorganisaties moeilijk is om vertegenwoordiger te zijn
van alle bewoners in hun straat of complex. Daarom willen zij ook op andere
manieren de bewoners informeren of de mogelijkheid bieden om mee te praten,
maar hoe?
Oplossingen die de professionals aandragen zijn een betere ondersteuning
voor (bestaande) bewonersgroepen en ruimte voor maatwerk bij het creëren van
draagvlak, waarbij de huidige afspraken een handleiding kunnen zijn. Ook zouden
de corporaties meer één op één met hun huurders willen communiceren. Aan de
andere kant hebben projectleiders behoefte aan spelregels voor communicatie met
de bewoners, wees bijvoorbeeld als corporatie duidelijk, eerlijk en helder in de
informatie.
Draagvlak
In Utrecht is voor de herstructurering afgesproken dat er
draagvlak onder de bewoners moet zijn voordat er iets kan veranderen. Met
draagvlak wordt bedoeld dat bewoners akkoord zijn met de voorgenomen verandering.
Projectleiders merken dat draagvlak creëren tijd kost. Projecten wijzigen
tussentijds en lopen daardoor uit. Ook worstelen de projectleiders met de vraag
hoe ze de bewoners het beste kunnen betrekken bij de plannen. Is dat door een
open planproces waarbij samen met bewoners een plan wordt gemaakt? Of door zelf
een plan te maken en dat vervolgens voor te leggen aan bewoners? Het blijkt dat
veel draagvlak voor een plan in ieder geval wel zorgt voor succes bij de
uitvoering van de plannen, aldus de geïnterviewden.
Herhuisvesting
De herhuisvesting en begeleiding van bewoners is (tot nu toe)
een succes. De herhuisvesting verloopt redelijk vlot. Mensen zijn tevreden. Als
knelpunt in de herhuisvesting wordt genoemd het tekort aan passende woningen
(bijvoorbeeld te weinig eengezinswoningen). Maar nu komen op korte termijn veel
projecten tegelijk in de fase van uitplaatsing van de bewoners. Hoe gaan de gemeente
en woningcorporaties dat aanpakken? Als mogelijke oplossing wordt gedacht om de
planning van de projecten in overleg aan te passen. Een andere oplossing is dat
alle partijen meer samenwerken om de herhuisvesting goed te organiseren voor de
bewoners. Woningcorporaties kunnen bijvoorbeeld binnen de wijk woningen aan
elkaar beschikbaar stellen.
Aanbevelingen
Bij de presentatie van het rapport ‘Werken aan een leefbare
stad’ waren tientallen medewerkers van de gemeente en de woningcorporaties aanwezig.
Er ontstond een geanimeerd debat over enkele aanbevelingen uit het rapport. Het
was een open discussie. De drie aanbevelingen die de professionals het belangrijkst
vonden om over te discussiëren waren (samengevat):
1.
De bewonersgroepen moeten meer ondersteund
worden om hun rollen als sparringpartner en als bewonersvertegenwoordiger duidelijker
gestalte te geven. Geef de bewonersgroep ook een rol bij het organiseren van de
directe communicatie tussen de huurders en de corporatie.
2.
Realiseer voor alle DUO gebieden een garantie op
terugkeer en betaalbaarheid, zodat bewoners meer helderheid krijgen over hun
perspectieven.
3.
De ervaringen die zijn opgedaan bij de communicatie
met de bewoners in de gebiedsaanpakken
in Overvecht, Kanaleneiland en Hoograven verdienen
een uitgebreide evaluatie. Dat moet leiden tot een afwegingskader op grond
waarvan vooraf keuzen gemaakt kunnen worden over een bij het project passende communicatiestrategie.
De aanbevelingen leidden tot stevige discussies, die waarschijnlijk
in andere verbanden voortgezet zullen worden. Hoewel de bijeenkomst dus niet
tot een eenduidige visie leidde, was er wel algemene waardering voor het
onderzoek. “Het rapport geeft handvatten om ‘Utrecht Vernieuwt’ nog beter vorm
te geven”, was een algemene conclusie.
Meer weten?
U kunt het rapport ‘Werken aan een leefbare stad’ bestellen
via Stade Advies. Marjolein van Raak,
030-2361861 of per e-mail: m.vanraak@stade.nl
[MZ/JV]
Reacties:
Plaats hier uw reactie: