Vechtkrant, 1 april 2005

Levenslustig Ondiep

'Door actief te worden leer je veel'

In de Utrechts wijk Ondiep loopt sinds 2003 het project 'Levenslustig Ondiep'. Dit project moet van Ondiep een levensbestendige wijk maken, een wijk die geschikt is voor alle leeftijden en leefstijlen. Allerlei aanbieders op het vlak wonen, welzijn en zorg zijn bij dit project betrokken, en natuurlijk de bewoners. De Vechtkrant ging in gesprek met actieve bewoners van het eerste uur: over het project, hun rol en het uiteindelijke resultaat.

Uw reporter wordt thuis ontvangen bij Nel Grobben, geboren en getogen in Ondiep en al jaren actief. De andere gesprekspartners zijn Jan Kooij en Carla Lijffijt, ook actieve bewoners uit Ondiep. Carla en Nel zijn niet alleen betrokken bij dit project maar ook bij de herstructurering van de wijk.

Een levenslustige wijk, wat houdt dat in?
Dat is een wijk met allerlei voorzieningen op het gebied van wonen, zorg en welzijn, zodat mensen de wijk niet uit hoeven. Dus als mensen een dagje ouder worden en zorg nodig hebben, kunnen ze die zorg vinden in de wijk. Dan hoeven ze niet te verhuizen naar een andere wijk, waar een verzorgingstehuis is. Dit speelt vaak als mensen hulpbehoevend worden, zowel jong als oud. Neem de huidige afstand tot de huisarts, alles is ver weg geraakt. Vele voorzieningen trokken weg uit de wijk: zorgvoorzieningen en de bibliotheek bijvoorbeeld.

Hoe ontstond dit project?
Halverwege de jaren negentig ging het niet goed met de wijk. Bewoners trokken weg, er ontstond leegstand en verkrotting. Mensen verhuisden naar Leidsche Rijn. Mitros pleegde nauwelijks onderhoud meer en wilde nieuwbouw, vooral duurdere huur- en koopwoningen. De oorspronkelijke nieuwbouwplannen gingen uit van 30% sociale huur en 70% koopwoningen. Maar de bewoners kwamen in het geweer. De plannen werden aangepast waardoor de nieuwbouw gaat bestaan uit 40% huur- en 60% koopwoningen. Gelukkig maar anders zouden we een heel andere wijk hebben gekregen. Een wijk waar onze kinderen niet meer zouden kunnen blijven wonen, zoals het vroeger altijd was.

Maar hoe ontstond het project Levenslustig Ondiep?
Dat idee ontstond in 1997. Je had de achteruitgang van de wijk, de nieuwbouwplannen op de tekentafel. De provincie sprong in dat gat door met dit project te komen. Er liep een soortgelijk project in Veenendaal. Het loopt in principe gelijk op met de herstructurering. De herstructurering gaat over de woningen, dit project gaat over de voorzieningen in de wijk. Het resultaat moet zijn dat er weer een vitale wijk ontstaat die geschikt is voor alle leeftijden en soorten mensen en waar sprake is van sociale samenhang.

Een volkswijk in een nieuw jasje?
Ja, zo zou je het kunnen noemen. Het is een nieuw soort volkswijk. Door de instroom van nieuwe mensen is er een zekere anonimiteit ontstaan en dat willen we niet. Het moet weer een wijk worden waar mensen blijven wonen en waarbij ook hun kinderen zich later in de wijk vestigen. We willen Ondiep weer haar oude identiteit teruggeven.

Maar hoe zit het met de allochtone bewoners in de wijk?
Er zijn inderdaad veel allochtonen komen wonen in Ondiep. Delen van Ondiep waar veel allochtone gezinnen wonen, worden gesloopt en vervangen door nieuwbouw. De samenstelling in de wijk zal daardoor gaan veranderen. Maar Levenslustig Ondiep is voor alle bewoners die hier wonen en willen blijven.

Wat is jullie betrokkenheid bij het project?
Je kunt mopperen op alles en nog wat maar wij willen wat doen, meedenken en ideeen aandragen. Nel en Carla zitten in de bewonersadviesgroep die de herstructureringsplannen kritisch volgt. Daarnaast zitten ze samen met de professionals van de instellingen in het ontwerpteam van het project. Het ontwerpteam maakt de concrete plannen: welke fysieke ingrepen moeten er plaatsvinden, welke voorzieningen moeten er komen en hoe gaat de planning straks verlopen.

Kunnen jullie je ideeen wel kwijt tussen al die professionals?
Er zijn zes bewoners actief in dit project. In het begin domineerden de professionals het overleg. Dan hebben we het over de mensen van bijvoorbeeld de provincie, de GGD en de thuiszorg. Ze luisterden wel naar ons maar uiteindelijk zagen we onze ideeen niet terug in de plannen. Maar daar is het laatste jaar wel verandering in gekomen. Je moet je wel actief opstellen, je ideeën goed uitventen. We zijn ook zelf beter in onze rol gegroeid, je leert ontzettend veel.

Hebben jullie wel contact met andere bewoners?
Ja, we spreken veel mensen op straat, bij allerlei activiteiten in de buurt. We zorgen dat we overal aanwezig zijn, bijvoorbeeld bij voorlichtingsavonden van Mitros over de nieuwe plannen. Daar spreken we dan veel mensen. Daarnaast spreken mensen ons ook aan, komen met vragen. Wij moedigen mensen ook aan om actief te worden.

En de allochtone bewoners?
We spreken ze wel maar het is heel moeilijk om met de mensen in contact te komen. Het is nog moeilijker om allochtone mensen actief te krijgen. Uiteindelijk moeten ze toch zelf die stap zetten, zichzelf aanmelden.

Hoe ver zijn de plannen?
In juni moeten de plannen klaar zijn. Dan moet de provincie de plannen goedkeuren. Daarna spreken de andere partijen zich erover uit, zoals de gemeente, Mitros, de zorginstellingen. Uiteindelijk moeten zij de uitvoering van de plannen betalen. De provincie heeft geld beschikbaar gesteld voor deze fase van planvorming, maar het geld voor de uitvoering moet vooral van de andere partijen komen.

Hoe kijken jullie straks terug op jullie betrokkenheid?
"Met heel veel voldoening, het geeft een meerwaarde aan wat normaal je leven is", zegt Jan. Voor Carla heeft het ook veel betekend: "Het is een belangrijke ervaring geweest die ik straks ook in een baan kan inzetten. Het geeft een nieuwe dimensie aan de besteding van je vrije tijd." Nel antwoordt: "ik hoop dat de plannen er voor zorgen dat ik hier kan blijven wonen, maar ook mijn moeder van 93. Je zet je toch in voor al die mensen die dat zelf niet zo makkelijk kunnen."

In het mei nummer verscheen het tweede artikel over Ondiep Levenslustig.