In Nederland zijn 92 criminele jeugdbendes actief. In totaal zijn er 1.760 groepen jongeren actief die in meer of mindere mate overlast en criminaliteit veroorzaken. Uitschieter is de regio Utrecht. Daar zijn de meeste groepen geteld: 159, waarvan 18 crimineel. Vooral de harde kern van 18 is taai en groeit, moeten we die kaalplukken of verleiden?
„Het
is belangrijk te weten wat voor groepen er zijn, zodat je beter weet hoe je ze
moet aanpakken. Door snel en vroegtijdig in te grijpen, kun je veel ellende
voorkomen”, aldus Korpschef Martin Sitalsing van de
politie Twente, tegenover NRC handelsblad. Hij is binnen de Raad van
Hoofdcommissarissen belast met de portefeuille jeugd. Aanpak onder regie van de
gemeenten geeft volgens hem de meeste kans op succes. „Het is belangrijk dat de
jongeren perspectief wordt geboden, met activiteiten, scholing of werk.”
Utrecht is een jonge stad; bijna één op de vijf inwoners is
jonger dan 18 jaar. Nog eens een vijfde van de bewoners behoort tot de
categorie 18 tot 26 jaar. De gemeente Utrecht werkt met de Groepsaanpak. De jeugdgroepen
worden daarbij in beeld gebracht en onderverdeeld in hinderlijk, overlastgevend
of crimineel. In regio Utrecht zijn 159 jeugdbendes; 100 zijn hinderlijk, 41
zijn overlastgevend, 18 zijn crimineel. De politie in Utrecht gaat dit jaar
veel aandacht besteden aan de criminele jeugdbendes in de stad, aldus de
Utrechtse Korpschef Heijsman in zijn
nieuwjaarstoespraak. De vraag is welk perspectief bij die jongeren werkt.
Aantrekkingskracht van bendes
Het aantal jeugdbendes in Nederland neemt toe. Door het
geringe perspectief van jongeren in de huidige economische crisis zal hun
aantal nog meer toenemen. “De aantrekkingskracht van jeugdbendes voor jongeren
is groot”, aldus Frank van Gemert,
criminoloog aan de Vrije Universiteit van Amsterdam in het Crimelink Magazine:
“Het is een bekend feit dat voor opgroeiende jongeren de peer group (eigen leeftijdsgenoten- red) een belangrijk
referentiekader vormt. Dit geldt in nog sterkere mate voor jeugdbendes.”
Jongeren willen zich onderscheiden, dwars en rebels oogsten waardering binnen
hun groep, afkeuren van de gevestigde wereld versterkt dat. “Cohesie binnen een
jeugdbende kan als gevolg hiervan sterker zijn dan die binnen ‘normale’
jeugdgroepen”, stelt Frank van Gemert.
Hosselen als loopbaan
Maar waar gaat het over bij crimineel gedrag bij jongeren?
Jongens ‘hosselen’. Hosselen is een van oorsprong Surinaamse term, typerend
voor het criminele gedrag van groepen jongeren, zowel in grote steden als in
plattelandskernen, autochtoon en allochtoon. Van Dale
spreekt van ‘scharrelen om aan eten, geld te komen’. De criminele kern van de
jongeren is werkloos en heeft geen diploma. Ze zijn goed in staat te overleven,
ze laten zich niet binden en willen opvallen, ze zijn ondernemend. “Pluk ze
kaal!” was een wanhopig pleidooi van burgemeester Cohen in de Volkskrant
vrijdag 6 januari.
Het nieuwe ondernemen
Tegenwoordig is er een nieuwe, andere betekenis van het
woord hosselen bijgekomen: De ‘nieuwe loopbaan’ met een stevige afwisseling van
‘vast werk’, tijdelijke contracten en zelfstandige opdrachten.
De harde kern van overlast gevende jongeren kan ook gezien
worden als een groep entrepreneurs, ondernemers, die al doende leren. Ze willen
snel resultaat zien, met korte stappen, boter bij de vis, snel geld, status,
respect en waardering. Past hun aanpak hierdoor niet het beste bij de nieuwe
economie van dit decennium waar, minder regels, meer verantwoordelijkheid en
betrokkenheid, flexibiliteit en ondernemerschap centraal staan? Moeten we die
jongeren niet verleiden tot meer duurzaam en verantwoordelijk ondernemen, als
alternatief voor de illegale, doodlopende steeg waarin ze terecht zijn gekomen?
Het sluit goed aan bij wat nu al bij andere minder
problematischere groepen jongeren gebeurt. Met politie, veiligheidshuis
Utrecht, gemeente en jongerenwerk wordt bekeken welke maatregelen per groep het
beste werken. Dat kunnen maatregelen voor jongeren afzonderlijk zijn, zoals
begeleiding. Of als groep, door activiteiten, of fysieke maatregelen als een
Jongerenontmoetingsplek.
Geuzennaam
De harde-kerngroep-jongeren die
verleid zijn tot legaal ondernemen zullen crimineel ondernemen als geuzennaam
gebruiken. Net zo als gangsterrappers het woord
gangster gebruiken. Ze zijn een rolmodel en doen tevens een moreel appel op
jongeren die dreigen af te glijden. Dat alles liefst in hun buurt, binnen hun
groep, dan werkt het. Kiezen ze daar niet voor, dan mogen burgemeesters als
Cohen ze kaalplukken, daar kan je niet duidelijk genoeg in zijn. Of dat
effectief is blijft de vraag. Het is een ‘softe’
aanpak, verleiden, maar zoals gezegd hoe harder de aanpak tegen de harde kern,
hoe sterker hun verzet en hoe meer aantrekkingskracht de harde kern heeft bij
jongeren.
[CT]
Plaats hier uw reactie: