Een reeks voetangels en klemmen gaat opduiken nu de corporaties proberen met zachte hand -huurverlagingen en huurverhogingen- tot spreiding op de woningmarkt te komen.

Het eerste probleem betreft te weinig aanbod. De doorstroming op de regionale woningmarkt loopt terug onder invloed van onzekere economische omstandigheden. Sommige Utrechtse huurders wagen nog de stap naar een koophuis, maar veel van het aanbod in Leidsche Rijn gaat naar Amsterdammers die in de hoofdstad niet aan een huis met tuin kunnen komen. Als de doorstroming binnen de Utrechtse regio verder terugloopt, komen er onvoldoende goedkope huizen vrij om de kansarme groepen te helpen.

Corporaties moeten vervolgens rekening houden met maatschappelijk verzet tegen speciaal beleid voor doelgroepen. Voorrang bij de woningtoewijzing voor bepaalde groepen kan steevast rekenen op gemor bij anderen die langer op de wachtlijst moeten staan.

Voorrang

De gewoonte van bestuurders om voor iedere achterstandsgroep een eigen voorrangsregeling op te stellen zorgt ervoor dat de ‘gewone’ woningzoekenden steeds minder zicht krijgen op een huis. Speciale regelingen bestaan al voor ouderen, jongeren, onderwijzers en politieagenten. De voorrangsregel voor urgent woningzoekenden is in Utrecht onlangs beperkt omdat de urgenten er ‘te vaak’ met de mooiste huizen vandoor gingen.

Oren

Ook te hoge huren kunnen de spreidingsplannen in de weg staan. De verleiding voor kansarme groepen om hun concentratiewijk te verlaten moet komen van een goede woning in een aantrekkelijke buurt, voor een lage huur. Laag is in dit geval beneden de 308 euro, en dat is een bedrag waar corporaties met nieuwe woningen de oren bij laten klapperen. Zo’n lage maandhuur is eigenlijk alleen te vinden in oude wijken, de plek waar het nu juist niet om gaat.

Claim

De huur van nieuwe woningen verlagen voor deze doelgroep kost de betrokken corporatie inkomsten, en kan zelfs betekenen dat ook de buren recht claimen op zo’n tegemoetkoming. De grens hoger leggen, bijvoorbeeld bij de 458 euro van de zogeheten kernvoorraad, schrikt kandidaten af. Weliswaar kunnen ze huursubsidie aanvragen, maar de toekomst van die regeling is onzeker.Ten slotte valt te verwachten dat er te weinig vraag zal zijn naar huizen buiten de zogenoemde concentratiewijken. Wie wil er uit een Zeister flatwijk verhuizen naar een eengezinswoning in Nieuwegein?

Volkswijk

Wie wil een oude volkswijk verlaten om op een woonerf in de regio terecht te komen? De keus is eenvoudig voor iedereen die in zo’n stap kansen ziet om mooier te wonen of een betere leefomgeving te bereiken. Maar juist kansarme huishoudens zien vaak huizenhoog op tegen zo’n stap.

Bij sloopprojecten in Utrecht is de afgelopen jaren keer op keer gebleken dat kansarme bewoners niet vanzelf kozen voor speciale urgentie en andere mooie regelingen. De zwaarste gevallen konden pas met persoonlijke hulp van begeleiders de energie opbrengen om op jacht te gaan naar een vervangende woning.