Vechtkrant, 3 juli 2010

Dossier: Huurbeleid

Brede heroverweging Wonen

Huurders kunnen hun borst nat maken

Na een periode dat aanpak van hypotheekrenteaftrek en huurliberalisatie door de politiek taboe verklaard waren, is de discussie over de toekomst van de woningmarkt dit jaar volop losgebarsten. Bij de verkiezingen was het een belangrijk thema. De noodzaak van bezuinigingen bij het Rijk gaat zeker voor de huurders, maar waarschijnlijk ook voor eigenaar-bewoners financiële gevolgen hebben.

Bij het aantreden van het Kabinet Balkenende–Bos werd de discussie over de hypotheekrenteaftrek van tafel geschoven. Daar stond tegenover dat de plannen voor huurliberalisatie van voormalig minister Dekker in de prullenmand verdwenen en de jaarlijkse huurverhoging beperkt werd tot de inflatie.

 

Brede heroverweging

Na de financiële en economische crisis werd duidelijk dat het Rijk drastisch moet gaan bezuinigen. Twintig werkgroepen gingen aan de slag met mogelijke bezuinigingsvoorstellen. Begin april werden de uitkomsten bekend. De ambtelijke Werkgroep Heroverweging Wonen bracht begin april haar rapport uit. Daarin werden vijf voorstellen voor de woningmarkt gepresenteerd. Hoewel de fiscale behandeling van de eigen woning in deze voorstellen in meerdere of minder mate wordt aangepast, zijn vooral de ideeën voor huurliberalisatie ingrijpend. De Werkgroep ziet de sociale huren die woningcorporaties vragen als subsidie aan de huurders, behalve voor de huurders met een laag inkomen. De huren zouden naar de vrije markthuur moeten gaan, die zonder veel onderbouwing wordt gedefinieerd als 4,5% van de WOZ waarde (waarde voor Onroerend Zaak belasting). De ambtenaren stellen slechts in één variant voor om de huurtoeslag uit te breiden. Uiteraard leidt een huurliberalisatie tot hogere huurinkomsten van woningcorporaties. Omdat de slechte financiële positie van het Rijk uitgangspunt is, wordt voorgesteld deze extra huurinkomsten af te romen door een belasting op het bezit van sociale huurwoningen.

 

Commissie SER

In april komt ook nog een rapport over herziening van de woningmarkt uit van de Commissie Sociaal-Economische Deskundigen (CSED) van de SER. De CSED wil naar een gelijke behandeling van huurders en kopers door de overheid. De hypotheekrenteaftrek zou in een periode van 30 jaar afgeschaft moeten worden. Wel zou er een vrijstelling op de belasting van de waarde van de woning van maximaal 200.000 euro moeten blijven. De CSED signaleert ook knelpunten in de huursector: lange wachttijden voor sociale huurwoningen en onvoldoende zekerheid dat de overmaat aan vermogen van woningcorporaties ook aan de volkshuisvesting ten goede komt. Marktconforme huren zijn gewenst om de woningmarkt beter te laten functioneren. De extra huurinkomsten die dit voor corporaties oplevert, moeten in een apart fonds voor volkshuisvesting gestort worden. Wel is de CSED van mening dat ook de aanpassing van de huren over een lange periode gespreid moet worden.

In plaats van de hypotheekrenteaftrek en de huurtoeslag zou er een woontoeslag moeten komen. De nieuwe woontoeslag zou zowel voor huurders als voor eigenaar-bewoners met een belastbaar inkomen tot €33.000 het wonen betaalbaar moeten houden.

Hoewel de voorstellen van de SER-commissie ook tot een flinke verhoging van de woonlasten voor huurders met een inkomen boven €33.000 zouden leiden, zijn deze toch evenwichtiger te noemen dan de eenzijdige aanpak die de Ambtelijke Werkgroep heeft geschetst.

 

Verkiezingen

Voor de verkiezingen hebben de politieke partijen mede op basis van de voorstellen van de Werkgroep Heroverweging Wonen verschillende standpunten ingenomen over het wonen. Alle partijen, behalve de PVV en de SP, stellen verhoging van de huren voor, met name in de corporatiesector. Een argument is dat er te veel ‘scheefwoners’ zijn, dat zijn huurders met een hoog inkomen die in woningen met een lage huur wonen. VVD, PVV en CDA lieten de hypotheekrenteaftrek echter onaangetast. De bedragen die het Rijk misloopt vanwege de hypotheekrenteaftrek zijn echter groot en kunnen bij ongewijzigd beleid in de toekomst nog veel verder oplopen. Bovendien zal huurliberalisatie tot grote weerstanden bij de bevolking leiden, zeker wanneer er niet ook iets aan de fiscale bevoordeling van het eigen woningbezit wordt gedaan. De kans is daarom groot dat er een kabinet komt dat zowel op het gebied van huren als van eigen woningen wijzigingen gaat doorvoeren.

 

Tot slot

Het gaan dus spannende tijden worden voor huurders en eigenaar-bewoners. De Woonbond heeft in een poging om erger te voorkomen dit voorjaar al aangegeven dat zij een huurverhoging van 1% boven de inflatie aanvaardbaar acht. Het is zeer de vraag of het daartoe beperkt zal worden. Op het ‘Huurdebat’ met landelijke politici dat de Woonbond op 4 juni organiseerde bleek overigens dat veel politici het percentage ‘scheefwoners’ enorm overschatten. De Vechtkrant houdt u op de hoogte.

 

(JV)