Nadat de gemeente met corporaties, bewoners en instellingen uit de Vogelaarwijken in korte tijd zeer ambitieuze plannen voor de wijkaanpak lanceerde, bleken er forse misverstanden te zijn over de financiering hiervan. Corporaties waren niet bereid ‘een blanco cheque’ aan de gemeente te verstrekken. Na moeizame onderhandelingen bereikten de gemeente en de Utrechtse corporaties in december een akkoord voor de eerste twee jaar.
‘Overeenstemming over Utrechtse krachtwijken’, zo berichtten
de gemeente Utrecht en de corporaties op 21 december in een gezamenlijk
persbericht. In ieder geval over de eerste jaren zijn afspraken gemaakt over de
investeringen in het kader van de wijkaanpak in de Utrechtse ‘Vogelaarwijken’.
Wijkactieplannen
De corporaties hadden al eerder omvangrijke investeringen in
deze wijken aangekondigd. Toen minister Vogelaar afgelopen zomer aankondigde
dat voor de wijkaanpak landelijk 250 miljoen extra per jaar beschikbaar zou
komen van de corporaties rekenden de gemeenten erop dat zij dit geld
overgemaakt zouden krijgen. Voor 1 oktober 2007 moesten de gemeenten hiervoor
plannen voor de wijkaanpak bij het Rijk indienen. In korte tijd werden door de
gemeente Utrecht vier ambitieuze plannen voor de wijkaanpak gemaakt waarbij vele
extra maatregelen op het gebied van leefbaarheid, werkeloosheid en leren werden
aangekondigd. Zo wilde de gemeente in Ondiep de openbare ruimte gaan
herindelen, uitbreiding van schoolmaatschappelijk werk, jongerenwerk, extra
toezichthouders, meer hulpverlening voor multiproblem
gezinnen, enzovoort (zie Vechtkrant van december).
Kink in de kabel
Daarna haperde de aanpak. Het bleek dat veel gemeenten zich
te vroeg rijk hadden gerekend. De corporaties waren helemaal niet van plan het
geld aan het ministerie over te maken. De afspraak tussen Vogelaar en Aedes was om een landelijk investeringsfonds te maken voor extra
investeringen door de corporaties. De
corporaties stelden dat zij hun geld volgens de regelgeving voor corporaties niet
eens zouden mogen besteden aan allerlei activiteiten die de gemeenten voorstelden.
“We zijn het erover eens wat er moet gebeuren in de wijken,” zei woordvoerder
Vermeulen van Mitros. “En we steken er al honderden
miljoenen in. Maar we hebben grote moeite een ongedekte cheque van het kabinet
te betalen.” Daarbij draaide het vooral om de sociale projecten en
toezichthouders.
Vennootschapsbelasting
Daar speelde de kwestie van de vennootschapsbelasting nog
doorheen. Corporaties moesten al vennootschapsbelasting betalen over de
resultaten van hun commerciële activiteiten. Maar toen de Tweede Kamer op
voorstel van minister Bos besloot dat ze over al hun activiteiten
vennootschapsbelasting moeten gaan betalen, zaten de corporaties in de hoogste
boom. Ze besloten op hun congres om het onderhandelingsakkoord met Vogelaar formeel
niet goed te keuren, maar –enigszins verwarrend– ze voegden daar meteen aan toe
dat ze wel door wilden gaan met de plannen voor de wijkaanpak.
De wethouders van de vier grote steden (G4) maakten bezwaar
tegen zowel de belastingplannen als het onderhandelaarsakkoord
tussen Aedes en Vogelaar. Zij signaleerden dat hierdoor
grote financiële druk zal komen op de corporaties met woningen in de 40
Vogelaarwijken.
Landelijk investeringsfonds
Bovendien vonden de G4 de afspraken over het
Investeringsfonds dat de corporaties zouden oprichten te vrijblijvend. De opzet
is dat de corporaties uit de Vogelaarwijken via dit Investeringsfonds steun
krijgen van hun collega’s uit het land. Volgens de G4 zijn de corporaties die
geen bezit in de Vogelaarwijken hebben daar onvoldoende toe bereid.
Er zijn nog steeds geen garanties dat het Investeringsfonds
voldoende gevuld zal worden. Vogelaar heeft wel gedreigd om corporaties daar desnoods
toe te dwingen, maar dat is natuurlijk niet vandaag of morgen geregeld.
De gemeenten moesten dus zelf met de corporaties in overleg
om voor 1 januari overeenstemming over de financiering van de extra maatregelen
te bereiken. Vandaar dat er overal in het land onderhandeld werd tussen de
gemeente en de corporaties. Ook in Utrecht werd maandenlang onderhandeld.
“Taai, maar niet hopeloos, zei zei wethouder Harrie
Bosch begin december nog. “Het wordt deze weken heel spannend hoe Utrecht kan
starten in de Vogelaarwijken.”
Inhoud akkoord
Hoe zien de gemaakte afspraken tussen de gemeente Utrecht en
de corporaties er uit? Op dit moment is alleen bekend dat de Utrechtse
corporaties per jaar 21,5 miljoen extra investeren in de wijken Overvecht,
Kanaleneiland, Zuilen en Ondiep. Ruim de helft hiervan gaat naar sociale
maatregelen. De gemeente heeft zelf 8 miljoen extra beschikbaar gesteld. De genoemde
maatregelen zijn onderdeel van de wijkactieplannen die rond de zomer samen met
bewoners en organisaties uit de wijken zijn opgesteld. Voor een deel van deze
maatregelen is nog geen geld. Hiervoor is het college van B&W Utrecht in
gesprek met de provincie Utrecht, die heeft aangegeven
te willen samenwerken bij de aanpak van de wijken.
De gemeente Utrecht gaat samen met de corporaties de uitvoeringsplannen
voor 2008 en 2009 verder uitwerken. Deze plannen worden in januari voorgelegd
aan de bewoners en de organisaties uit de betreffende wijken. Daarna komen ze
aan de orde in de Gemeenteraad.
Reacties:
Plaats hier uw reactie: