Vechtkrant, 5 juli 2009

Dossier: Integrale wijkontwikkeling

Levenslustig Ondiep draagt bij aan een leefbare wijk

“Bewoners hebben geleerd om te gaan met professionals”

Het gezondheidscentrum Ondiep is onderdeel van het project ‘Levenslustig Ondiep’. Dit project werd in 2003 opgestart om van Ondiep een leefbare wijk te maken. Hoe staat het zes jaar later met Levenslustig Ondiep? De Vechtkrant vroeg het aan twee mensen van het eerste uur, Pieter Akkermans van woningcorporatie Mitros en Peter Koene van welzijnsorganisatie Portes.

Ontwerpteam

Tijdens de start van Levenslustig Ondiep waren Akkermans en Koene beiden lid van het ontwerpteam, dat de plannen moest bedenken voor een leefbaar Ondiep. Ook nú zijn beiden nog betrokken bij de wijk, de één als uitvoerder van de herstructurering, de ander als ondersteuner van de bewonersgroepen rond het Thorbeckepark en het Wijk Actieplan. De term Levenslustig Ondiep is inmiddels op de achtergrond geraakt. Koene: “Inmiddels is Ondiep óók een krachtwijk en hebben we een Wijk Actieplan. We zijn met z’n allen het overzicht een beetje kwijt. Hoort een project bij Levenslustig Ondiep of bij het Wijk Actieplan? Maar eigenlijk doet dat er ook niet toe.” 

 

Van wieg tot graf

Bijzonder was de grote betrokkenheid van bewoners bij het opstellen van de plannen. Ook zíj namen deel aan het ontwerpteam. Koene: “De bewoners vonden heel duidelijk dat er iets aan Ondiep moest gebeuren. Hun doel was dat Ondiep een wijk moest worden waar je van de wieg tot het graf moet kunnen wonen.” Akkermans vertelt over de positieve houding van de deelnemers: “Iedereen vond dat we er iets van moesten maken.” Het ontwerpteam koos drie thema’s voor Ondiep: voorzieningen voor jong en oud, goede en gevarieerde woningen en een veilige openbare ruimte om te spelen en te ontmoeten. Voor het ontwikkelen van de voorzieningen werden drie locaties uitgezocht: het Boerhaaveplein, De Plantage (aan de Amsterdamsestraatweg) en het Thorbeckepark.  

 

Levensloopbestendig

Mitros is sindsdien bezig met het renoveren, slopen en nieuw bouwen van woningen. Die moeten zoveel mogelijk levensloopbestendig zijn, zodat ook oudere mensen in de woning kunnen blijven wonen. Akkermans: “We hebben samen met de bewoners een Programma van Eisen gemaakt waaraan de woningen moeten voldoen. In de eerste projecten, de  Ahornstraat en de Heringastraat, hebben we veel van deze voorzieningen aangebracht. Bijvoorbeeld een automatische deuropening in de centrale hal, seniorensloten, een verhoogde toiletpot, een lange glijstang om zittend te kunnen douchen en ruimte voor een scootmobiel. We hebben overigens niet alles overgenomen van het Programma van Eisen. Je moet ook kijken naar de meerkosten en of een aanpassing voldoende bijdraagt. En wat bewoners ervan vinden.“

 

Maatschappelijk vastgoed

Daarnaast bouwt Mitros zogenaamd ‘maatschappelijk vastgoed’, zoals het Gezondheidscentrum en de multifunctionele accommodatie in het Thorbeckepark. Waarom doet een corporatie als Mitros dat eigenlijk? Akkermans: “Een prettige woonomgeving is ook afhankelijk van de voorzieningen die er zijn. Vaak zijn meerdere partijen betrokken bij zo’n voorziening, zoals bij het gezondheidscentrum, maar die kunnen zo’n ontwikkeling moeilijk zelf in gang zetten. Mitros kan het initiatief nemen. Bijvoorbeeld omdat zij door sloop grond beschikbaar heeft.”

 

Lange adem van bewoners

Portes houdt zich vooral bezig met bewonersparticipatie, zoals bij het Thorbeckepark. Peter Koene: “Dat is voor de bewoners een kwestie van een lange adem, ze zijn daar al vijf jaar bij betrokken. Er is veel discussie over de hoeveelheid woningen die daar gebouwd moet worden. Bewoners vonden dat er te weinig openbaar groen overbleef. Tegelijkertijd is woningbouw nodig om de multifunctionele accommodatie te financieren. Enkele bewoners hebben toen de actiegroep ‘Groen en Leefbaar Ondiep’ opgericht. Helaas voor hen was de gemeenteraad toen al akkoord met de uitgangspunten. Maar door politieke lobby kreeg de groep het voor elkaar dat, omdat er in het park minder groen komt, er elders in Ondiep meer groen gaat komen.”

 

Tevreden over resultaten

Pieter Akkermans en Peter Koene zijn na zes jaar Levenslustig Ondiep tevreden over de resultaten. Koene: ”Door het project zijn er voorzieningen toegevoegd aan de wijk, en de bewoners vinden dat ook.” Akkermans voegt daaraan toe dat Mitros ook tevreden is over de resultaten van de renovatie en nieuwbouw. Los van elkaar komen beide heren tot de conclusie dat het goed is om het programma van eisen voor levensloopbestendig bouwen opnieuw te bekijken. Akkermans: “We hebben nog niet onderzocht hoe de voorzieningen worden gebruikt en gewaardeerd. Het is logisch om dit met de bewonersadviesgroep te bespreken.” Koene: “Het is mij niet duidelijk welke woningen wel en niet levensloopbestendig worden gebouwd en waarom. In de Ahornstraat is met dit programma gewerkt maar daarna heb ik er niet meer van gehoord. Het lijkt mij goed als de Werkgroep wonen zich daar over buigt.”

 

Alert blijven

Hebben bewoners en professionals iets geleerd van Levenslustig Ondiep? Koene: “Toen het uitvoeringsprogramma klaar was is er al een evaluatie geweest van de samenwerking. De bewoners vonden dat ze geleerd hadden om beter om te gaan met professionals. Andersom vonden ze dat professionals te weinig oog hadden voor de informatieachterstand die bewoners hebben ten opzichte van professionals.” Akkermans reageert: “Het was voor bewoners niet gemakkelijk om in een ontwerpteam met professionals te werken. Zo werd er veel in jargon gesproken. Maar bewoners gingen er serieus mee om. Vanuit Mitros deden we veel moeite om informatie begrijpelijk en overzichtelijk te presenteren. En dat doen we nog steeds.”

Peter Koene heeft wel een aandachtspunt. “Er is bij Levenslustig Ondiep serieus werk gemaakt van het betrekken van bewoners. Bij het bedenken van de plannen is dat goed gegaan. Maar later, in de uitvoering van de projecten, is dat niet op alle fronten gebeurd. Dat komt ook omdat dan andere partijen betrokken zijn bij de uitvoering. En voor een groep als de adviesraad, die nog steeds actief is, is het niet altijd gemakkelijk om alert te blijven op alles wat er gebeurt.”

 

[CS]

 

Meer Informatie levensloopbestendig bouwen op kei-centrum.nl