Vechtkrant, 28 september 2008

Dossier: Integrale wijkontwikkeling

Onderzoek wijst op verband boefjesgedrag en buurt

Mitros en ROC: kansen voor jeugd en Kanaleneiland

Kanaleneiland staat bekend als een wijk met veel criminaliteit en overlast. Er is een harde kern van jongeren die hierin een groot aandeel heeft. Hoewel dit beeld moeilijk te veranderen is, nemen de criminaliteit en overlast wel af. Kanaleneiland zit in de lift en steeds meer bewoners zetten zich in voor de wijk. Dat werkt ook voor de jongeren: leefomgeving is belangrijker bij jeugddelinquentie dan etniciteit.

Over het verband tussen leefomgeving, jeugddelinquentie en etniciteit verscheen deze zomer een rapport van het Verwey Jonker Instituut en de Universiteit Utrecht. De buurt is de belangrijkste boosdoener voor boefjesgedrag, zo stelt het persbericht. In het kader van de wijkaanpak is dit jaar het Wijk Actieplan ‘Kanaleneiland Leert’ opgesteld. Daar slaan gemeente, corporaties, bewoners en organisaties de handen ineen met onconventionele initiatieven uit onverwachte hoek. Mitros en ROC Midden Nederland hebben, om de problemen te bestrijden, de projecten ‘Talent voor Zorg’ en ‘Wonen met Service’ ontwikkeld. Hierbij is onder meer Cumulus Welzijn betrokken.

 

Dweilen met kraan open

De onderzoeksresultaten van het Verwey Jonker Instituut en het Willem Pompe Instituut van de Universiteit Utrecht tonen in de eerste plaats aan dat problemen in de buurt direct verband houden met delinquent gedrag van jongeren die daar wonen. Een buurt met veel criminaliteit en drugsgebruik geeft aan opgroeiende jongeren de boodschap dat het om normale verschijnselen gaat. Hoe keer je dat proces? Want een buurt kan je moeilijk achter slot en grendel zetten en boefjes oppakken blijkt dweilen met de kraan open.

In Kanaleneiland is Mitros een belangrijke speler. Mitros wil als woningcorporatie meer dan alleen een verhuurder zijn van woningen. Ambitieus stelt zij in haar ondernemingplan dat zij zich de komende jaren wil richten op waardevol wonen. Daarbij wil Mitros zich hard maken voor de kansen van mensen in buurten en wijken, niet alleen, maar samen met andere partijen. Deze ambitie siert Mitros, temeer omdat Mitros daarnaast extra middelen blijft inzetten voor onderhoud.

ROC Midden Nederland heeft een schoollocatie op Kanaleneiland. Hanneke Hautvast van ROC Midden Nederland: “We hebben veel leerlingen uit Kanaleneiland. We hebben een beroepsopleiding in deze wijk in de zorgsector. Bovendien vinden wij als ROC dat wij een rol in de wijk moeten spelen. Tenslotte vinden we dat de wijk eens in een positiever daglicht moet komen te staan.” Het uitgangspunt waarop het ROC en Mitros elkaar hebben gevonden is kansen bieden aan jongeren en ook iets doen voor de wijk.

 

Uitgangspositie verbeteren

Gera Esser, gebiedsmanager Kanaleneiland van Mitros: “We vinden als Mitros dat we in de krachtwijken de mensen meer moeten kunnen bieden dan alleen een woning. We willen ze ook ondersteunen om een goede uitgangspositie te krijgen voor sociale stijging.” Meer dan alleen onderwijs, meer dan alleen wonen is het motto van Mitros en ROC Midden Nederland.

Voor Kanaleneiland is het wijkactieprogramma ‘Kanaleneiland Leert’ opgesteld, een uitvoeringsprogramma voor 2008 en 2009 en verder. Ondanks de maatregelen en projecten die de afgelopen jaren zijn uitgevoerd, zo wordt gesteld, is de problematiek nog steeds groot. De komende tien jaar moet er fors geïnvesteerd worden. ROC Midden Nederland en Mitros willen daar een bijdrage aan leveren.

 

Mislukking begint op school

En dan die boefjes en hun omgeving, die veel invloed hebben op de sfeer in de wijk, maar ook drama’s opleveren binnen gezinnen en individuele levens. Het onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut en de Universiteit Utrecht; ‘Achtergronden van jeugddelinquentie en middelengebruik’ stelt dat het niet gaat om puur handhaving en justitieel ingrijpen. Het begint bij school en gezin aldus het rapport: “Jongeren die slecht functioneren op school en in het gezin, zullen aansluiting zoeken bij andere gemarginaliseerde jongeren, waar gebruik van alcohol en drugs wordt aangemoedigd en delinquent gedrag normaal wordt gevonden. Er is een duidelijke samenhang tussen delinquent gedrag van vrienden en de eigen delinquentie. Jongeren plegen zelden een delict in hun eentje; dat gebeurt vrijwel altijd in groepsverband.” Het rapport geeft ook richtingen aan waarin je kunt gaan werken aan een betere toekomst voor de jeugd die dreigt af te glijden. ”Het begint met mislukking op school en eindigt met spijbelen en voortijdige schooluitval. Mislukking op school voorspelt weinig goeds; het betekent lage status, marginalisering en weinig perspectief op een redelijke baan.”

 

Jongeren, zorg en de wijk

Twee initiatieven in Kanaleneiland die perspectieven bieden aan jongeren zijn ‘Wonen met Service’ en ‘Talent voor Zorg’ waar Mitros en ROC aan werken.

Gera Esser schetst hoe ver ze nu zijn: “We willen jongeren koppelen aan zorg, het liefst binnen hun eigen wijk. Daarbinnen kunnen jongeren iets voor de wijk doen, en ze krijgen met een opleiding daar iets voor terug.” Over de reactie van de samenwerkingspartners tot nu toe is ze tevreden: ”Ze zijn enthousiast en willen duidelijk meewerken. Het kost wel wat van alle partijen, dus er moet goed gekeken worden welke bijdrage ze kunnen leveren. Dat moet je van te voren goed regelen. Je moet contact met de jongeren hebben, je moet de begeleiding op het werk goed regelen en zorgen voor begeleiding in de vrije tijd. Kortom je moet het op alle fronten goed regelen. We zijn nu zover in het vooronderzoek dat we in oktober of november besluiten kunnen nemen. Welke projecten gaan we daadwerkelijk uitvoeren en hoe ziet dat er dan uit?”

 

Wonen, werken en leren

Hanneke Hautvast ziet veel mogelijkheden: “Voor ons is het belangrijk dat we in die twee projecten participeren omdat wij vinden dat jongeren in Kanaleneiland aan bewoners van Kanaleneiland kunnen laten zien dat ze gemotiveerd zijn, en actief mee willen werken aan de ontwikkeling van hun eigen wijk. Tegelijkertijd bieden de projecten voor jongeren die extra begeleiding nodig hebben een ander type wonen waarbij wonen, werken en leren gecombineerd worden. In Talent voor Zorg is dat een soort kampus voor 15 jongeren, waar zij wonen met begeleiding. Dat zijn risico jongeren, die dreigen uit te vallen. En daar waar het om Wonen met Service gaat, gaat het om jongeren die een maatschappelijke rol willen vervullen, zichtbaar iets doen voor bewoners.”

 

Zichtbaar iets doen

Gera Esser: “We zijn nu in de startfase. Welke ideeën zijn er? Dat is nu uitgekristalliseerd en op basis daarvan kijken we of dat uitvoerbaar is en welke experimenten er doorgaan.” Er wordt veel verwacht van de projecten.

“Als je over een paar jaar bij Wonen en Service komt, wonen jongeren in flats tussen andere bewoners. Dan zijn er activiteiten met die jongeren en is er een goed begrip voor elkaars situatie, die van bewoners en die van jongeren. Het andere project, Talent voor Zorg, is veel meer gericht op werken in de zorg. Dan moet je denken aan zorg in brede zin. Dat is meer dan handen aan bed, ook sporten, haarverzorging, kortom breed welzijn. Daar willen we een heel goede samenwerking tussen jongeren die opgeleid worden en zorginstituten, en natuurlijk dat er al jongeren werken,” aldus Hanneke Hautvast.

Gera Esser vult aan: “Over een aantal jaren zou je dan kunnen zien dat jongeren hun opleiding met goed gevolg hebben afgemaakt en klaar zijn voor de arbeidsmarkt. Dat zij zelfstandig op die arbeidsmarkt een goede stap kunnen maken. Het tweede dat je ziet is dat het project daadwerkelijk wat betekent voor de wijk Kanaleneiland. Ook zie je dat de sociale samenhang verbeterd is. Denk bijvoorbeeld aan jongeren die langs gaan bij mensen die zorg nodig hebben. Dat betekent weer veel voor de sociale samenhang, iedereen is betrokken bij elkaar.“

Wat die boefjes betreft: de kraan is dan wat meer dicht gedraaid door kansen te creëren voor jongeren in de buurt, op school en met werk: niet los maar in samenhang.

 

[CT]