“We hebben bijna het tv-programma Eigen Huis en Tuin ingeschakeld. Wij bewoners moesten zelf het onkruid wieden uit de plantsoenen. De woningcorporatie is er wel verantwoordelijk voor, maar ze doen er niets aan.”

Juist om dit soort ergernissen te voorkomen, heeft in veel steden een verschuiving van taken plaatsgevonden bij de bouw en het onderhoud van wijken: niet de gemeente maar de woningcorporatie beslist samen met buurtbewoners over de inrichting van hun buurt. Dat gaat van de architectonische opbouw tot het al dan niet plaatsen van een speeltuin.

Het voorbeeld van de bewoonster, een werkende moeder uit de wijk Vissershop in Zaanstad, illustreert dat nog niet alles van een leien dakje gaat. Toch is zij lovend over de speeltuin die mede door haar inspraak vlak voor haar deur is geplaatst.

Slapend geld

Woningcorporaties krijgen steeds meer invloed op het beheer en de inrichting van een buurt. Was het voorheen vooral de taak van de corporatie om woningen te bouwen en te beheren, tegenwoordig gaan corporaties meer uit van een totale aanpak van een buurt. Het is de bedoeling dat in samenspraak met de bewoners de leefomgeving wordt verbeterd en het  woongenot verhoogd.

Piet Keijzer, wethouder Wonen in de gemeente Zaanstad is een groot voorstander van een meer wijkgerichte aanpak. Hij vindt de directe betrokkenheid van de bewoners zeer positief: “Het is goed als mensen zich bemoeien met de kwaliteit van de openbare ruimte, zodat er een directe link ontstaat tussen geld en prestatie. Dat kan onder andere worden bevorderd door plantsoenen te laten beheren door woningcorporaties.”

Het is een landelijke trend dat gemeenten steeds meer taken overdragen aan woningcorporaties. Logisch, vindt Keijzer: “Er is veel stil vermogen, geld waar niets mee gebeurt. In Zaanstad bedraagt dat tussen de 2 en 2,5 miljard euro, gemeenschapsgeld dat goed kan worden ingezet.”

Grip verliezen

Als woningcorporaties steeds meer en gemeenten steeds minder gaan doen, bestaat wellicht het gevaar dat de gezamenlijke openbare ruimte sluipenderwijs in particuliere handen komt en de gemeente haar grip verliest. Maar wethouder Keijzer is daar niet bang voor: “Je moet onderscheid maken tussen bezit en gebruik van de grond. Over de openbaarheid van de ruimte moet je als gemeente duidelijke afspraken maken met zo’n corporatie. Uiteindelijk is er ook nog toezicht van het Rijk op de corporaties. Ik heb er vertrouwen in dat het goed komt en ik heb instrumenten om in te grijpen als het nodig is.”

Terugkeer

Ook Bob Stolker, hoofd Vastgoed van woningcorporatie ZVH ziet de positieve effecten van de uitbreiding van zijn takenpakket: “Door inspraak is vijftig procent van de oude bewoners van de wijk Vissershop terugverhuisd na voltooiing van de nieuwbouw. Vroeger verhuisden bewoners na renovatie van een wijk en kwamen ze niet meer terug.

Nu wonen mensen meer naar tevredenheid, waardoor ze beter zorgen voor hun wijk. Dat komt de leefbaarheid ten goede.”