Hoe kunnen we de groeiende groep oudere allochtonen het beste een thuis bieden? Dat was de vraag in het onderzoek van Portaal naar woonwensen van Turkse en Marokkaanse senioren (55+) in Hoograven. Uit een enquête en interviews met ouderen en hun kinderen blijkt dat ze afwijzend staan tegenover een (islamitisch) verzorgingstehuis. Hun kinderen spelen de belangrijkste rol in de zorg voor deze generatie ouderen.
Op de tweede plaats komt de thuiszorg. Tussen de
geïnterviewde Marokkaans en Turkse ouderen bestaat
verder weinig verschil. In vergelijking met autochtone leeftijdgenoten heeft
deze groep meer gezondheidsklachten en hebben ze op jongere leeftijd hulp van
anderen nodig. Het onderzoek heeft er toe geleid dat Portaal deze groep nu
vooral persoonlijk benadert en meer investeert in levensbestendige woningen. Ook werven we extra
collega’s met een Turkse of Marokkaanse achtergrond.
Gesprekken thuis, in de Moskee en bij de groenteboer
Wat zijn de woonwensen van oudere allochtonen en hoe denken
jongeren daarover? En wat betekent dit voor de verbouwplannen van
verzorgingstehuis Tolsteeg? Dat was de kern van de vraag. Hiertoe is een groep
van 60 bewoners ( 40 Marokkanen en 20 Turkse mannen en vrouwen) thuis
geënquêteerd en zijn er vragen gesteld in de Moskee en bij de groenteboer. Ter
aanvulling zijn 13 diepte interviews gevoerd, waarvan drie met sleutelpersonen
uit de wijk. Ook
is aan 12 Turkse en 18 Marokkaanse jongeren gevraagd welke rol zij voor
zichzelf zien als hun ouders zorg nodig hebben.
“Wij voeden op tot mantelzorgers
”
Veel Turkse en Marokkaanse ouderen in Hoograven wonen vaak
met meerdere (nog inwonende) kinderen in een flat zonder lift. Over de buurt zijn ze tevreden omdat
er veel Turkse en Marokkaanse mensen wonen. Over de woning zijn ze minder tevreden. Ze zouden
het liefst een lift, grotere woonkamer, gesloten keuken en een CV hebben.
In de toekomst denkt slechts 10% van de allochtonen ouderen naar een
islamitisch verzorgingstehuis te gaan. Opvallend, aangezien uit ander onderzoek
(SCP 2003) blijkt dat onder autochtone
ouderen 93% denkt in een verzorgingstehuis te gaan
wonen. Dit verschil heeft allereerst te maken met cultuur uit het thuisland: de
zorg voor ouderen wordt hoe dan ook door de kinderen en hun partners
opgevangen. 90% Van de jongeren gaat er vanuit dat de ouders bij hen komen
wonen of in de buurt. Verpleeghuizen hebben bij de ouders en de jongens een
negatief beeld. “Wij voeden onze kinderen allemaal op
tot mantelzorgers. Ouders verzorgen hun kinderen tot
die volwassen zijn. Als de ouders op leeftijd komen worden de rollen
omgedraaid. Dat is geen keuze, maar een vanzelfsprekendheid”, aldus een Marokkaanse
vader. Om
overbelasting van de kinderen te voorkomen zou de thuiszorg zich meer moeten richten op hulp en begeleiding
van deze kinderen.
Bij een eventuele verhuizing heeft dicht bij de kinderen
wonen de absolute voorkeur. Een kleine groep denkt aan terugkeer. Maar de goede
gezondheidszorg in Nederland en de kinderen die hier wonen
ervaren ze als belemmering.
Persoonlijk benaderen
Wensen als liften, grotere woonkamers en gesloten keukens
worden in nieuwbouwplannen meegenomen maar zijn
in bestaande woningen moeilijk te realiseren. Omdat het technisch niet mogelijk is
of omdat deze groep
huurders de huurverhoging niet kan opbrengen. Toch heeft dit onderzoek tot
nieuwe inzichten geleid: Zo
wordt bij de huidige verbouwing van Tolsteeg vooral gekeken naar
de wensen van autochtone ouderen. Ook maakt het onderzoek heel helder dat
schriftelijk informeren van deze groep niet werkt. Voor de plannen voor de Oude
Geinlaan en ons Klantentevredenheidonderzoek hebben we deze
bewoners dan ook mondeling met behulp van tolken benaderd. We zetten
verder extra in op het werven van
collega’s met een niet westerse achtergrond. Met het labelen van bestaande woningen
voor ouderen proberen we ook deze groep bewoners te bedienen en nu toetsen we
de haalbaarheid van twee allochtonen woongroepen. En tot slot zijn we met de
gemeente in gesprek over selectieve woningtoewijzing om ouders en kinderen bij
elkaar in de buurt te houden, de zogenaamde kangoeroetoewijzing.
Sociaal economische positie en gezondheid lager
Waarom vraagt deze groeiende groep huurders van Portaal
bijzonder aandacht? Qua opleiding, inkomen en beroepsniveau scoort de groep van
niet- westerse bewoners gemiddeld lager dan de westerse leeftijdgenoten. Dit
gecombineerd met het niet beheersen van de Nederlandse taal maakt deze groep
extra kwetsbaar en minder zelfredzaam.
Ook scoort de gezondheid veel lager dan de autochtone
leeftijdsgenoten. Turkse en Marokkaanse mannen en vrouwen en hebben gemiddeld
meer gezondheidsklachten én op een jongere leeftijd.
Rond de 65 jaar hebben ze hulp van buitenaf nodig terwijl dit bij autochtonen
vaak 15 jaar later is.