Op verzoek van de beheergroepen zelf gaf project BinnenPlaats van de GG&GD Utrecht bureau Laagland’advies de opdracht de rol van de beheergroepen te onderzoeken. Deze groepen zijn samengesteld uit de omwonenden van een hostel, vertegenwoordigers van de doelgroep verslaafde daklozen en professionals. Het wijkbureau, de politie, de GG&GD en de zorgverlener van het hostel maken hier deel van uit. Beheergroepen zien toe op de leefbaarheid en veiligheid van de omgeving van het hostel. Laagland’advies voerde gesprekken met de beheergroepleden en bestudeerde schriftelijk bronmateriaal. Zij noemen als belangrijkste taken van de beheergroepen: opkomen voor de belangen van omwonenden, bewaken van gemaakte afspraken en communiceren met de buurt.

 

Eerst praten met sleutelfiguren in wijk
De onderzoekers gingen na wat succes- en faalfactoren rondom beheergroepen zijn. Belangrijk voor het slagen is professionele ondersteuning en een overwogen samenstelling van de groep. Gemelde klachten moeten snel en adequaat worden afgehandeld en metingen naar leefbaarheid en veiligheid rond de hostels zijn belangrijke instrumenten. De betrokkenheid van beheergroepleden wordt groter met de tijd. In het begin staan zij uiterst kritisch tegenover de komst van het hostel, maar zij groeien uit tot ware ambassadeurs voor het hostel in hun wijk. Zij hebben ook tips voor gemeenten die overwegen een hostel te ontwikkelen, zoals het vooraf voeren van gesprekken met sleutelfiguren in de wijk en een strategische keuze voor de plek van het eerste hostel in een sociaal sterke buurt. De film Wakker beheer kan gebruikt worden door de vele belangstellenden in het hostelproject uit andere grote steden en het buitenland. Onderzoeksrapport en film zijn verkrijgbaar via project BinnenPlaats van de GG&GD Utrecht.

 

Minder drugsgebruik
Eind 2000 begon de gemeente met de voorbereiding en bouw van de eerste van negen woonvoorzieningen, de hostels. Daarnaast werden drie gebruiksruimtes, later zorgcentra, geopend. Daarmee bracht de gemeente samen met financier Zorgkantoor Agis en diverse zorginstellingen een grote groep verslaafde daklozen onder dak. Hiermee kwam een einde aan de ‘tunnel’, een expeditiestraat in Hoog Catharijne, waar velen van hen verbleven. Daar leidden zij een mensonwaardig bestaan en zorgden voor veel overlast. De Utrechtse aanpak heeft groot succes gehad: de gezondheidssituatie en het welzijn van de verslaafden is sterk verbeterd. Hun drugsgebruik neemt af en sommigen kunnen zelfs doorstromen naar een kleinschaliger woonvorm. De overlast en criminaliteit van deze groep zijn sterk teruggedrongen.