Om te voorzien in de aanstormende behoefte aan woonruimte voor ouderen, moeten tot 2015 in Nederland bijna 400.000 woningen worden gebouwd of aangepast. Meestal gaat het om seniorenwoningen met aangepaste voorzieningen. Maar steeds vaker kiezen senioren ervoor in hechter verband samen ouder te worden. Veel ouderen zijn eenzaam. In een woongroep krijgen en geven ze elkaar aandacht.

Een woongroep beginnen vraagt doorzettingsvermogen. Niet zelden vergen de voorbereidingen vijf tot tien jaar. "Je moet een vechter en volharder zijn en je niet laten ontmoedigen door voetangels en klemmen. Maar het resultaat is altijd positief," zegt voorzitter H. Koetsier van de Landelijke Vereniging Groepswonen van Ouderen (LVGO).

De woongroepen hebben allemaal gemeen dat bewoners samen dingen doen, elkaar regelmatig ontmoeten of samen eten, en dat burenhulp weer vanzelfsprekend is. Maar ook de privacy van een eigen woning staat hoog in het vaandel. "We willen gewoon een blijmoedige oude dag," vat Greet Broerze van de Koningsdael samen. De woongroep bestaat uit 23 appartementen met 32 bewoners. De jongste is 62, de oudste 82 jaar. "Ik heb voor een woongroep gekozen wegens de gezelligheid en veiligheid. Je leeft met elkaar als goede buren die in geval van nood elkaar ook hulp kunnen bieden," vertelt bewoonster Leida Borgers.

Woongroepen voor ouderen zijn er in alle soorten en maten. Soms is het een vriendenclub die bij elkaar wil wonen, soms zijn het familieleden. Maar ook Surinamers, Antillianen, Chinezen, Molukkers of oud-Indiėgangers kiezen ervoor samen een woongroep te vormen vanwege de gemeenschappelijke achtergrond. In Den Haag is er een initiatief van oudere homoseksuelen om samen te wonen. In Geldrop was veiligheid de reden. Daar besloot de helft van de bewoners van een appartementencomplex een woongroep te vormen, nadat een medebewoner vijf dagen lang dood lag in zijn woning.

Boerderijen

Een nieuwe ontwikkeling is groepswonen voor ouderen in leegstaande boerderijen. Van de 80.000 actieve boerderijen die Nederland nu nog telt, zullen over vijf jaar nog slechts 26.000 over zijn, is de verwachting. Per dag stoppen gemiddeld elf boeren met hun agrarische activiteiten.

"Vaak zijn dat leuke objecten voor rijke stedelingen die er een mooi landhuis van maken. Die hebben vaak weinig relatie met hun woonomgeving," zegt Wim Kromwijk van de Stichting Wonen van Senioren op Boerderijen (WSB). "Je kunt die boerderijen ook ombouwen tot een stuk of zes huur- of koopappartementen voor senioren. Het mes snijdt dan aan twee kanten. Je hebt volwaardige seniorenwoningen in een agrarische gemeente en boerderijen krijgen een nieuwe maatschappelijke functie. Bovendien bescherm je het cultuurhistorische landschap."